Piyasada izin verilen anlaşmalar ve birlikte planlanan uygulama

Piyasada izin verilen anlaşmalar ve birlikte planlanan uygulama

Madde 81(3)’e göre Komisyon bölüm 1’de bahsedilen anlaşmalardan muafiyet vermeye yetkilendirilmiştir. Muafiyet kriterleri olarak:

1) Anlaşma malların üretiminin geliştirilmesine katkıda bulunur;

2) Anlaşma malların dağıtılmasına katkıda bulunur;

3) Anlaşma teknik ilerlemeyi geliştirir;

4) Anlaşma ekonomik ilerlemeyi geliştirir;

5) Anlaşma tüketicilerin ortaya çıkan kârdan adil bir hisse almalarına olanak sağlar;

6) Anlaşma teşekküller üzerine bu hedeflere ulaşılması için kaçınılmaz olmayan birlikte planlanmış uygulamalar dayatmaz;

7) Anlaşma bu gibi teşekküllere söz konusu ürünlerin büyük bir kısmı ile ilgili olarak rekabetin ortadan kaldırılması ihtimalini sunmaz.

Birlikte planlanmış uygulamanın yasaklarından muafiyetlerde belirtilen durumu daha iyi anlamak için, rekabeti azaltmayan koşullarda, anlaşmaların en popüler sonuçlarına bir örnek olarak teknolojilerin yakınlaştırılmasından bahsedilebilir. Birçok yüksek teknolojili ürün üreticileri için eş zamanlı olarak yeni ürünler üzerinde çalışırken farklı üreticilerin farklı standartlara sahip ürünler meydana getirirken bir veya aynı teknolojileri uygulaması mümkündür. Örneğin, bilgi ortamı. Şimdi en popüler olanlardan birisi dijital video disklerdir –DVD. Toplumda birleştirilmiş standartların bu şekilde kullanılması ancak ekonomik aktörlerin birlikte planladıkları uygulama nedeniyle mümkündür. Ama tüketici bundan fayda sağlar çünkü çeşitli üreticiler tarafından sunulan farklı standartlar mevcutsa yaşamlarımız inanılmaz olabilir. Ayrıca, birleştirilmiş standartlar çok ekonomik operatörler arasındaki rekabeti azaltmaz çünkü seçim yönünden sadece bir kriter hariç tutulmuştur – teknolojik çözüm, geriye kalanlar halen muhafaza edilmektedir.

Konsey Tüzüğü 1/2003 Madde 81’in uygulanmasında Komisyonun yetkilerini belirlemektedir[21].

Komisyon 2 tür muafiyet verebilir:

1. Bireysel muafiyetler.

Komisyon birçok anlaşmanın anlaşma tasarısında açıklanan görüşle tarafların menfaatlerinin gerektirdiği bireysel muafiyetler verir. Komisyon yukarıdaki kriterlerle uygunluğu teker teker değerlendirir. Bununla birlikte, bazen muafiyet şartlara ve düzenli raporlara tabi tutulur. Eğer talep sahibi Komisyonun kararından memnun değilse, Avrupa Adalet Divanına itaraz etmesi mümkündür. Komisyon kararı ilk defa ancak 1996 yılında Metropole[22] davasında değiştirilmiştir.

2. Grup muafiyetleri:

Komisyon 1965 yılından buyana grup muafiyetleri uygulamaya yetkilendirilmiştir[23]. Muafiyetler belirli kategori içeriklerine sahip olan anlaşmalara uygulanmaktadırlar. Grup muafiyetler izin verilen koşulların yazılı olduğu bir “beyaz liste” ve bu gibi muafiyetlerin uygulanmasına izin vermeyen maddelere sahip olan bir "siyah liste" ile Tüzüklerle belirtilmişlerdir. Şimdilik Komisyon grup muafiyetlerini aşağıdaki piyasa sektörlerinde belirtmiştir:

1) Teknoloji transferi[24];

2) Motorlu araç dağıtımı[25];

3) Acentelik anlaşması[26];

4) Teknik bilgi lisansı verilmesi[27] vb.

Böyle bir muafiyeti elde etmek için izin alınmasına gerek yoktur ve grup muafiyetine uygunluğun değerlendirilmesi işletmenin kendisine aittir. Çok sık bir şekilde işletmeler Komisyondan yasal olarak bağlayıcı olmayan destek mektupları talep etmektedirler ve uzlaşmazlık olması durumunda bunlara Komisyon kararı olarak atıfta bulunulamaz. Bununla birlikte, pozitif öneme sahip olmayan grup muafiyetleri – Komisyonun bireysel muafiyetlerden yükünün azaltılması – bazı olumsuz yönlere sahiptir.

1) Destek mektubu için yüksek miktarda talep olması kendi ekonomik değerlendirmelerine zaman vermemekte ve gerçekten yasaklanmış bazı anlaşmaların farkına varılamayabilmektedir.

2) Bireysel muafiyete göre daha başarılı olabilecek olan işletmeler kendi anlaşmalarını bürokratik engeller nedeniyle grup muafiyeti için düzenlerler ve bu nedenle kendi ekonomik verimlerini kaybederler.

----------------------------------------------
[21] 16 Araşık 2002 tarihli Antlaşmanın 81 ve 82. Maddelerinde belirtilen rekabet kurallarının uygulanması hakkındaki Konsey Yönetmeliği (EC) No. 1/2003 (EEA uygunluğu ile ilgili metin).// OJ L 1, 4.1.2003., p.1./25.

[22] Metropole Television SA and Others v Komisyon (T-528, 542, 543, 546/93), 11 Temmuz 1996, [1996] ECR II-649, [1996] 5 CMLR 386, [1996] CEC 794

[23]Belirli anlaşma kategorilerive birlikte planlanmış uygulamalarda Antlaşmanın 85(3) Maddesinin uygulanması hakkında Komseyin 2 Mart 1965 tarihli Yönetmeliği No 19/65/EEC // OJ 36, 6.3.1965., p.533./535.

[24] Teknoloji transferi anlaşmalarının belirli kategorilerine Antlaşmanın 85(3) Maddesinin uygulanması hakkında 31 Ocak 1996 tarihli Komisyon Yönetmeliği (EC) No 240/96 (EEA uygunluğu ile ilgili metin)// OJ L 31, 9.2.1996, p. 2–13

[25]Belirli motorlu araç dağıtım ve servis anlaşmaları kategorilerine Antlaşmanın 85(3) Maddesinin uygulanmasıyla ilgili 28 Haziran 1995 tarihli Komisyon Yönetmeliği (EC) No 1475/95 // OJ L 145, 29.6.1995, p. 25–34

[26] Acentelik anlaşmaları kategorilerine Antlaşmanın 85(3) Maddesinin uygulanmasıyla ilgili 30 Kasın 1988 tarihli Komisyon Yönetmeliği (EEC) No 4087/ // OJ L 359, 28.12.1988, s. 46–52

[27] Teknik bilgi lisansı verilmesiyle ilgili anlaşmaların belirli kategorilerine Antlşamanın 85(3) Maddesinin uygulanmasıyla ilgili 30 Kasım 1988 tarihli Komisyon Yönetmeliği No 556/89 // OJ L 61, 4.3.1989, s. 1–13