Diğer Topluluk Kurumları

1. Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi

Avrupa Ekonomi ve Sosyal Komitesi 1957 Roma Anlaşması ile oluşturulan İstişari bir AB organıdır. Burada alınan kararlar daha üst seviyedeki Konsey, Komisyon ve AP‘na gönderilir. Bu itibarla, Birliğin karar verme sürecinde önemli bir role sahiptir. Avrupa Tek Senedi (1986 ), Amsterdam Antlaşması(1997) ve Nice Antlaşması(2000 ) ESK’nin rolünü güçlendirmiştir. ESK nin 344 üyesi Avrupa’daki çeşitli ekonomik ve sosyal çıkar gruplarından seçilmiştir Üyeler ulusal hükümetler tarafından aday gösterilir ve tekrar seçilebilmek üzere 4 yıllık bir görev süresi için AB Konseyi tarafından atanırlar. Bir sonraki seçim 2010 yılındadır. Üyeler; İşverenler, İşçiler ve Çeşitli ekonomik gruplardan oluşmaktadır. ESK‘nin Komisyon ve Konsey ile birlikte yaptığı danışma belirli durumlarda zorunlu olup, diğer koşullarda tercihe bağlıdır. ESK, kendi inisiyatifiyle de görüş bildirebilir. Avrupa Tek Senedi (17.2.86) ve Maastricht Antlaşması (7.2.92) ile özellikle yeni politikalar (bölgesel ve çevre politikaları) olmak üzere Komiteye havale edilen konuların kapsamı genişletilmiştir. Amsterdam Antlaşması ile Komitenin faaliyet kapsamındaki konuları daha da genişlemiş ve AP tarafından danışılması da sağlanmıştır. Ortalama olarak ESK yılda 170 adet tavsiye niteliğinde doküman ve görüş sunmaktadır.(bunların yüzde onbeşi kendi inisiyatifi ile oluşturulmuştur). Tüm bu görüşler AB‘nin karar organlarına iletilmekte ve ardından AB’nin Resmi Gazetesinde yayımlanmaktadır.

2. Bölgeler Komitesi

Bölgeler Komitesi Avrupa Topluluğu Antlaşmasının Madde 7(2) ve 263 uyarınca kuruldu. Başlangıçta AB kurumsal sisteminin ademi merkeziyetçi yapısının korunması amacıyla kurulmuş olsa da Komitenin şu andaki ana görevi Topluluk bünyesindeki bölgesel kurum ve belediyelerin menfaatlerinin temsil edilmesinin sağlanmasıdır. Bölgeler Komitesi AB nin merkezinde yer alan ve yerel ve bölgesel yetkileri sağlayan tek sesli bir politik oluşumdur. Konsey 1994 yılında 2 ana konuya işaret etmek üzere kurulmuştur. Öncelikle, AB mevzuatının yaklaşık dörtte üçü yerel ve bölgesel seviyede uygulanmaktadır, bu itibarla yerel ve bölgesel temsilcilerinin yeni AB mevzuatının gelişmesi hakkında söyleyecekleri önem teşkil etmektedir. İkinci olarak ise, AB’nin ön plana çıkmasıyla halkın/insanların geri planda kaldığı yönünde kaygılar mevcuttu. Bu boşluğu kapamanın bir yolu seçilmiş hükümet içinde vatandaşlara en yakın olan kesimden geçmektedir. Antlaşmalar uyarınca Komisyon ve Konseyin, yerel ve bölgesel seviyede yansımaları olması söz konusu olan bölgelerde yeni teklifler gündeme geldiğinde Bölgeler Komitesine danışması gerekmektedir. Maastricht Antlaşması bu şekilde 5 alan belirlemiştir – ekonomik ve sosyal uyum, trans-Avrupa altyapı, sağlık, eğitim ve kültür. Amsterdam Antlaşması bu listeye 5 tane yeni unsur daha ilave etmiş olup:- istihdam politikası, sosyal politika, çevre, mesleki eğitim ve ulaşım – bunlar şu anda büyük ölçüde AB‘nin faaliyet alanlarını oluşturmaktadır. Bu alanların dışında, bir teklife yönelik olarak önemli olası bölgesel ve yerel tepkiler ile ilgili olarak Komisyon, Konsey ve AP, Bölgeler Komitesine danışma seçeneğini kullanırlar. Bölgeler Komitesi aynı zamanda kendi inisiyatifi çerçevesinde görüşler oluşturmakta olup, bu görüşler AB takviminde yer alabilmektedir. Komitenin 2 Ana çalışma prensibi vardır: yardımcı olmak, yakın olmak ve ortaklık.

3. Avrupa Ombudsmanı

Avrupa Ombudsmanı AB kurumlarının yanlış uygulamaları ve hatalarıyla ilgili yapılan şikâyetleri inceler. AB konularıyla alakalı olsa dahi ulusal, bölgesel ve yerel kurumlarla ilgili şikayetler Ombudsmanın alanına girmemektedir. Ombudsman yasa dışı uygulama ve hatalar ile ilgilenir. Avrupa Ombudsmanına intikal eden şikayetlerin çoğu idari kanunların geç uygulanışı, kurum ve yapıların bilgi temini açısından şeffaf olmaması veya bu yöndeki taleplere olumsuz cevap vermesi şeklindeki konulardan oluşmaktadır.

4. Avrupa Merkez Bankaları Sistemi

Avrupa Merkez Bankaları Sistemi(ESCB) Avrupa Merkez Bankası ECB) ve 27 Üye Devletin Merkez Bankalarından oluşur. AMBS /ESCB özel statüleri gereği (Danimarka, İngiltere) veya deragosyon nedeniyle henüz Euro’yu kabul etmemiş olan AB Üye Devletlerinin Merkez Bankalarını kapsar. Deragosyan nedeniyle Euro’ya geçememiş olan ülkeler içinde İsveç ve 2004 Mayısından bu yana AB’ne katılmış olan 12 Üye Devletten 9 tanesi yer almaktadır. Bunun anlamı: bu ülkeler halen kendi ulusal para birimlerine sahiptir, halen kendi para politikalarını yürütmektedir ve Merkez Bankaları şimdilik parasal bağımsızlıklarını sürdürmektedir. Bu aynı zamanda şu anlama da gelmektedir; doğal olarak, bu ülkeler Parasal Birliğin özündeki aktivitelerin performanslarıyla ilgilenmemektedir, örneğin para politikasının euro olarak yürütülmemesi gibi. Ancak Euro kapsamı dışındaki Ulusal Merkez Bankaları para politikasının fiyat istikrarını amaçlayan prensiplerini kabul etmişlerdir. Bunun ötesinde, AMBS üyeliği; TARGET Ödeme Sistemi ve istatistiklerin toplanması gibi çeşitli faaliyet alanlarında Euro sistem ile çeşitli seviyelerde iş birliğini içermektedir. İlaveten, Avrupa Döviz Kuru Mekanizması II (ERM II) Euro sistem ile para ve döviz kuru politikası işbirliği için bir çerçeve oluşturur. Bu tür bir işbirliğinin kurumsal forumu Avrupa Merkez Bankası Genel Konseyidir. Avrupa Merkez Bankaları Sisteminin kanuni dayanağı AT(AT Antlaşması) yi kuran Antlaşma ve Avrupa Merkez Bankaları Sistemi ve Avrupa Merkez Bankasının statüleridir. Antlaşma genel anlamda Avrupa Merkez Bankaları Sistemini euro açısından Merkez Bankalarının fonksiyonlarının performanslarına emanet etmiştir. Avrupa Merkez Bankaları Statüsü Avrupa Merkez Bankası ve Ulusal Merkez Bankalarının rol ve fonksiyonlarını tanımlar.