Komisyon

Komisyon ulusal hükümetlerden bağımsızdır. Görevi bir bütün olarak AB‘nin çıkarlarını temsil etmek ve korumaktır. AB’nin yeni pozitif düzenlemelerini hazırlar ve AP ve Konseye sunar. Aynı zamanda AB‘nin icrai koludur- – diğer bir değişle Parlamento ve Konseyin kararlarının uygulanmasından sorumludur. Yani AB nin gün be gün işlerini yürütür: politikalarını yürütür, programlarını yürütür ve fonlarını kullanır. Parlamento ve Konsey gibi, Avrupa Komisyonu da AB ‘nin kurucu antlaşmaları çerçevesinde 1950li yıllarda kurulmuştur.

“Komisyon sözcüğü iki anlamda kullanılmaktadır. İlki, kadın ve erkeklerden oluşan – her AB üyesi ülkeden bir kişinin yer aldığı- ve kurumu yürütmek ve karararı almak için tayin edilmiş ekip kasdedilmektedir. İkinci olarak ise; “Komisyon” sözcüğü ile Komisyonun kendisi ve personeli kasdedilmektedir. Gayri resmi olarak, Komisyonun atanmış Üyeleri “ Komisyon Üyesi(Komiser)”olarak bilinmektedir. Bu üyeler kendi ülkelerinde politik makamlara sahip kişiler ve genellikle devlet bakanları olmakla birlikte burada Komisyon üyesi sıfatıyla Birlliğin çıkarları doğrultusunda hareket eder ve kendi ülkelerinden talimat almazlar. [20] Yeni Komisyon her beş yılda bir, AP seçimlerinden sonraki 6 ay içinde atanır. Prosedür şu şekildedir: Üye Devletlerin hükümetleri kimin Komisyon başkanı seçileceği konusunda anlaşırlar. Komisyon Başkanı daha sonra Parlamento tarafından onaylanır. Komisyon Başkanı, Üye Devletlerin hükümetleri ile görüşmek suretiyle, Komisyonun diğer üyelerini seçer. Konsey nisbi çoğunluk esasına göre adayların listesini kabul eder ve onay için AP’ na sevkeder. Parlamento bu adaylarla taker teker görüşerek tüm ekip için görüşünü bildirir. Parlamentonun onayını müteakiben, yeni Komisyon resmi olarak yine nispi temsil esasına gore Konsey tarafından atanır. Mevcut Komisyonun görev süresi 31 Ekim 2009 tarihinde sona ermektedir. Başkanı Portekizden José Manuel Barroso dur..

Komisyon Parlamentoya karşı politik olarak sorumludur Parlamento çoğunluğun sağlanması kaydıyla tüm Komisyonun görevine son verebilme yetkisine sahiptir. Komisyonun üyeleri diğer Komisyon üyelerinin onayı kaydıyla Başkanın talebine istinaden istifa etmek durumundadır. Komisyon politikalarını açıklamak ve sunmak üzere parlamentonun tüm toplantılarına katılır. Ayrıca Parlamento Üyelerinin yazılı ya da sözlü olarak yönelteceği tüm sorulara düzenli olarak cevap vemek durumundadır. Komisyonun günlük işleri idari memurlar, uzmanlar, tercümanlar ve sekreteryası tarafından yürütülür. Yaklaşık 23.000 çalışanı vardır. Bu sayı ilk bakışta çok gelebilir, ama Avrupa’da orta ölçekli bir şehir konseyinde çalışan personelden daha azdır. Komisyonun merkezi Brüksel (Belçika) ancak Lüksemburg da da büroları vardır, tüm AB ülkelerinde temsilcileri ve dünyanın çeşitli başkentlerinde delegasyonları mevcuttur.

Avrupa Komisyonun 4 ana rolü bulunmaktadır: 1) Parlamento ve Konseye mevzuat önermek 2) AB politikalarını ve bütçeyi yönetmek ve uygulamak 3) Avrupa hukukunu yürütmek (Adalet Divanı ile müştereken); 4) AB’ni ulusararası zeminde temsil etmek, örneğin AB ve diğer ülkeler arasındaki müzakere anlaşmaları .

Komisyonun ‘insiyatif hakkı” bulunmaktadır. Diğer bir ifadeyle, Komisyon tek başına yeni Avrupa mevzuatı içn tasarı hazırlamakla sorumludur, bunları Parlamento ve Konseye sunar. Bu tasarılar belirli ülke ya da sanayilerin değil Birlik ve yurttaşlarının çıkarlarını gözetmek zorundadır. Bir tasarı hazırlamadan önce Komisyon Avrupa’da gelişen yeni durum ve sorunlar hakkında bilgi sahibi olacak ve AB mevzuatının bu sorunun çözümü için en uygun yol olup olmadığı konusunda fikir sahibi olacaktır. Bu nedenden dolayıdır ki Komisyon çeşitli çıkar grupları ve istişare kurumlarıyla – Ekonomik ve Sosyal Komite ve Bölgeler Komitesi- gergin ilişkilere sahiptir.Aynı zamanda ulusal parlamento ve hükümetlerin görüşlerini alır. Komisyon, sadece bir sorunun ulusal, bölgesel ve yerel bir işlemle çözülemeyeceğine kanaat getirmesi halinde AB seviyesinde bir faaliyet programı önerisinde bulunur. Sorunlarla en alt düzeyde ilgilenilmesine ilişkin bu prensibe ‘ikincillik prensibi’ denmektedir. Şayet Komisyon AB mevzuatına gerek duyulduğuna karar verirse, Birliğin çıkarlarını en üst seviyede koruyacak şekilde sorunların etkin bir şekilde üstesinden geleceğine inandığı bir tasarıyı hazırlar. Teknik detayları doğru bir biçimde almak üzere Komisyon çeşitli komite ve gruplar kanalıyla uzmanlara danışır.

AB icra organı Komisyon AB bütçesinin idaresinden ve uygulanmasından sorumludur. Fiili hacamaların çoğu ulusal ve yerel merciler tarafından yapılmakta olup, Komisyon bunun denetlenmesinden sorumludur. – Sayıştayın dikkatli gözleri altında. Tüm kurumlar iyi bir mali idareyi amaçlar. Sadece Avrupa Sayıştayının yıllık raporu çerçevesinde uygun bulunması halinde, AP, Komisyona bütçe ile ilgili uygulama yetkisini verir. Komisyon aynı zamanda Parlamento ve Konsey tarafından kabul edilen politikaları yürütür, örneğin Ortak Tarım Politikası. Diğer örnek ise rekabet politikasıdır, burada Komisyonun şirketler arasındaki birleşmelere onay verme ya da bunları sınırlama yetkisi vardır. Komisyon, rekabetin bozulmaması amacıyla, AB ülkelerinin kendi sanayilerini sübvanse etmediğinden de emin olmak keyfiyetindedir. Komisyon tarafından yürütülen AB programlarının örnekleri “Interreg” (hibe ile ilgili) ve “şehir” (bölgeler arasında sınır ortaklıkları yaratmak ve giderek şehir alanlarının yeniden yaratılması)ndan başlayarak Avrupa içinde öğrenci değişim programı olan” Erasmus” a kadar uzanır.

Komisyon “Antlaşmaların koruyucusu” olarak hareket eder. Yani Komisyon Adalet Divanı ile birlikte AB hukukunun tüm Üye Devletlerde uygun bir biçimde uygulanıldığından emin olmak ister. Şayet bir üye ülkede AB hukukunun uygulanmadığı ortaya çıkarsa ve dolayısıyla bu ülkenin hukukî yükümlülüklerini de ifa etmediği kabul edilir, Komisyon durumu düzeltmek için hareket eder. Öncelikle “ ihlal prosedürü” adı verilen süreci başlatır. Söz konusu devlete Komisyonca AB hukukunun niçin ihlal edildiği kanaatine varıldığı izah edilir ve detaylı bir cevap almak üzere bir sınırlı zaman tanır. Şayet bu süreç ile yanlış durum düzeltilemezse, Komisyon durumu ceza yetkisi bulunan Adalet Divanına havale eder. Mahkemenin kararları Üye Devletler ve AB Kurumları üzerinde bağlayıcı etkiye sahiptir.

Avrupa Komisyonu uluslararası zeminde AB için önemli bir sözcü sıfatını taşır. Üye Devletlerin Dünya Ticaret Örgütü gibi uluslararası forumlarda tek bir ağızdan konuşmasını sağlar. Komisyon aynı zamanda AB adına uluslararası müzakereleri yürütür. Örnek olarak Cotonou Anlaşması, ki bu anlaşma AB ile Afrika ve Pasifikde gelişen ülkeler arasındaki ekonomik yardım ve ticari işbirliği konularına ilişkin şartları düzenler.

Hangi Komisyon üyesinin hangi politik alandan sorumlu olacağı ve bu sorumlulukların Komisyonun görev süresi sırasında yeniden belirlenip belirlenmeyeceği konularında Komisyon başkanı karar verir. Komisyon haftada bir kez, genellikle Brüksel’de Çarşamba günleri toplanır. Gündemdeki her konu o alandan sorumlu olan Komisyon üyesi tarafından sunulur ve tüm Komisyon birlikte karar alır. Komisyon personeli Genel Müdürlükler şeklinde bölümlere ve hizmetlere (hukuk servisi gibi) ayrılmıştır. Her Genel Müdürlük belirli bir politik alandan sorumlu olup Komisyon üyelerinden birine karşı sorumludur. Tüm koordinasyon Genel Sekreterlik tarafından sağlanmaktadır ve Genel Sekreterlik haftalık Komisyon toplantılarını idare eder. Genel Sekreterliğin başında Genel Sekreter bulunmaktadır ve Genel Sekreter doğrudan Başkana bağlıdır. Mevzuatla ilgili teklifleri Genel Müdürlük tasarlar ancak bu teklifler Komisyonun haftalık toplantılarında “ kabul edilerek” resmiyet kazanır. Prosedür şu şekildedir:

Örneğin, Komisyon Avrupa’daki nehirlerin kirlenmesini önlemek için bir AB mevzuatının hazırlanmasına gerek gördü. Çevre Genel Müdürlüğü, Avrupalı sanayici ve çiftçilerle, Üye Devletlerin Çevre Bakanları ve çevre örgütleriyle yoğun temas ve fikir alış verişlerinde bulunarak bir teklif hazırlar. Taslak diğer Komisyon bölümlerince de tartışılacak ve hukuk servisi ve Genel Sekreterlik tarafından kontrol edilecektir. Teklif tamamen hazır hale geldiğinde bir sonraki Komisyon toplantısının takvimine alınır. 27 Komisyon üyesinden 14ü teklifi kabul ederse, Komisyon bu teklifi “kabul” etmiş olacak ve tüm Komisyonun koşulsuz desteğini almış olacaktır. Doküman artık Konsey ve Parlamentoya gönderilme aşamasına gelmiş bulunmaktadır.

Çok sayıda üyeden oluşan bir Komisyon çok düzenli bir şekilde çalışamayacaktır ve şu anda Komisyonda her AB ülkesinden bir üye bulunmaktadır. AB’ne Bulgaristan ve Romanya’nın katılımıyla Komisyon üye sayısı 27’ye ulaşmıştır. Bu sayı Konseyin çoğunluk kararıyla sabitlenmiştir. Ancak gelecek Komisyondan itibaren (örneğin prensip olarak Kasım 2009 dan itibaren) 28inci üye devletin katılımıyla üye sayısı azaltılacaktır. Üye sayısı ile ilgili nihai karar Konsey kararına bağlı görünmektedir. Üyeler, ülkelerin adaletli bir şekilde temsil edilmesi kaydıyla rotasyon usulüyle tayin edilecektir. Amaç tüm Üye Devletlerin demografik ve coğrafik görünümünün açık bir yansımasının sağlanabilmesidir.

---------------------------------------------------
[20] See tje article about Latvian commissioner Andris Piebalgs: „Piebalgs nemain?s komis?ra portfeli pret prezidenta kr?slu”. Published: Neatkar?g? R?ta Av?ze, 25.04.2007. and: http://ec.europa.eu/commission_barroso/piebalgs/index_en.htm See also the article about candidate commissioner from Latvia Ingr?da ?dre: „?dres viz?te jau organiz?ta pirms vald?bas l?muma par komis?ru”. Published: Diena, 04.08.2004. and Socialists express serious reservations on Ingrida Udre. Published: http://www.socialistgroup.eu/gpes/pressdetail.do?lg=en&id=3045 07.10.2004.