Nice Antlaşması

Nice Antlaşması esas itibariyle Üye Devlet sayısının 25‘e yükselmesi için gerekli kurumsal uyumla ilgilidir. Bu konular Amsterdam Antlaşması ile çözümsüz kalmıştır ve Birlik tarihinin en zor görüşmelerinden birine “background” oluşturmuştur. Antlaşma 26 Şubat 2001 de imzalanmış olup, 2 Şubat 2003 de yürürlüğe girmiştir. Haziran 1999 da Köln Avrupa Konseyinde, yeni bir IGC ihtiyacının kabul edilmesi üzerine, Birliğin genişlemesinden önce değinilmesi gereken kurumsal konulara değinmek amacıyla, Komisyon Başkanı Romano Prodi, genişlemenin kurumsal olarak uygulanışı üzerine bir rapor hazırlamalarını teminen bir grup yüksek seviyede bağımsız uzmanın bir rapor hazırlamalarını istemiştir. Aralık’daki Helsinki Avrupa Konseyinde 2000 IGC takvimi için ana konular belirlenmiştir.

AB nin genişlemesine yönelik hazırlıklara ilişkin AT Antlaşmalarında değişiklik yapmak amacıyla oluşturulan hukümetlerarası Konferans 14 Şubat 2000 tarihinde başladı. Bu Konferansın amacı; 1996- 1997 arasındaki son Konferansta sonuçlanmamış olan 3 ana konuya konsantre olacak, genişletilmiş bir Birliğin bünyesinde etkin bir şekilde işleyecek Topluluk Kurumlarını uyarlamaktı; söz konusu üç konu: Komisyonun boyutu ve kompozisyonu, Bakanlar Konseyindeki oyların durumu ve nitelikli çoğunluk oylama sisteminin genişletilmesiydi. Hükümet Temsilcileri Hazırlık Grubu müzakere aşamasını 2 ye bölmeye karar verdi. İlk aşama 14 Şubat‘daki Bakanlar açılış toplantısından itibaren 10 Nisan‘daki Bakanlar düzeyindeki toplantıya kadar sürmekteydi. Bu aşamada Köln ve Helsinki Avrupa Konseyi Sonuç Bildirgelerinde değinilen konulara ilişkin ön inceleme dönemi yer almaktadır.10 Nisan‘da başlayarak Feira Avrupa Konseyine uzanan ikinci aşamanın ilk kısmı Portekiz Başkanlık Raporunda tartışılan konuları tanımlamaktaydı. 2.inci Aşamanın ikinci kısmı ise Fransa tarafından 1 Temmuz 2000 de devralınan AB Dönem başkanlığıydı. Konuyla ilgili resmi dökümanlar tartışmaların temelini oluşturmaktaydı. 26.2.2000’de imzalanan Nice Antlaşmasını takip eden onay süreci güçlüklerle başladı. Tüm AB‘de Üye Devletler Nice Antlaşmasını parlementer süreçle onaylarken, İrlanda‘da İrlanda Yüksek Mahkemesi Avrupa Tek Senedi üzerinde erken bir karara vararak Avrupa Antlaşmalarına ilişkin temel değişiklikler neticesinde İrlanda Anayasasında da bir değişiklik yapılması gerektiğini öne sürdü. İrlanda Anayasası ancak halkın iştirakiyle bir referandum yoluyla değiştirilebilmektedir. Avrupa‘nın politik sınıfları için sürpriz bir şekilde, Mayıs 2001 tarihinde İrlanda’daki oylama neticesinde Nice Antlaşması red edildi. Katılım oranı ise düşüktü. (34%).İrlanda’nın askeri açıdan Avrupa Konseyinden tarafsızlık politikasına ilişkin Sevilla Bildirimini yapmış olan İrlanda Hükümeti, 19 Ekim 2002 Cumartesi günü Nice Antlaşması üzerine ikinci bir referanduma gitme kararı aldı. Sonuç bu defa 0% "Evet" oyu idi ve katılım da bir önceki referanduma oranla iki katına çıkmıştı.

Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı AB Sözleşmesi 7 Aralık 2000 tarihinde Nice‘deki Avrupa Konseyi Toplantısında AP Başkanları tarafından imzalanarak duyuruldu. Bu Sözleşme AB tarihinde daha önce hiç yaşanmamış özel bir sürecin sonucunda ortaya çıktı. [14]

--------------------------------------------------------------------
[14] Charter of Fundamental Rights is a proclamation announced by the EP, Council and the Commission on December 7 2000.