Şirket Muhasebesi

2005 yılından itibaren, borsada işlem kayıtlı tüm şirketlerin Uluslararası Muhasebe Standartlarına (İspanyolca NIC ve İngilizce IAS) uygun olarak konsolide muhasebe kayıtlarını yürütme zorunluluğu getirilmiştir.[18].

Ve aynı anlamda ECOFIN, Avrupalı şirketlerin karşılaştırılabilir doğasının, muhasebelerinin güvenilirliğinin ve şeffaflığının Avrupa Finans Pazarları’na uyumunun ve bunların rekabet edebilirliğinin temel faktörleri olduğunu vurgulamıştır[19]. Buna ek olarak, Finansal Hizmetler Faaliyet Planı (FSAP) esas olarak bu hususun uyumunu hedeflemektedir[20].

Aynı şekilde, hisselerin pazarlanmasını, birleşmeleri ve sınır ötesi alımlar ile finansal transaksiyonları kolaylaştıracak olan, tek tipteki ve uluslararası kabul görmüş standartları uygulamaya hazırlıklı olan şirketler arasında fikir birliği vardır.

Birlik, Uluslararası Muhasebe Standartlarının uygulanması yoluyla, sınır ötesi ve uluslararası hisse senedi ticaretini kolaylaştırırken, yatırımcıların korunmasını sağlamak ve finansal pazarlara güveni temin etmek için borsada kayıtlı şirketlerin finansal bilgilerini uyumlulaştırmaktadır[21].

Bu nedenle Madde 1, mevcut düzenlemenin, mali tablolarda yüksek düzeyde şeffaflık ve karşılaştırılabilirliğini temin için, kamuya açık işlem gören şirketlerin sağladıkları finansal bilgilerin uyumlulaştırılması anlamında, uluslararası muhasebe standartlarının birlik dahilinde benimsenmesi ve uygulanması amacını taşıdığını ifade etmektedir.

Madde 2, bunun anlaşılmasını kolaylaştırmak için, mevcut düzenlemenin amacına yönelik olarak bunu tanımlamaktadır; “Uluslararası muhasebe standartları” ifadesi ile Uluslararası Muhasebe Standartları (UMS), Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (UFRS) ve ilgili yorumlar (SIC/ IFRIC yorumları), bu standartların Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (IASB) tarafından yayınlanmış veya benimsenmiş olan sonraki tadilleri ve ilgili yorumları kastetmektedir.

Uluslararası muhasebe standartları yalnızca şu hallerde onaylanır:

a) Bunların 78/660/EEC sayılı Direktifin 2. Maddesi 3. Paragrafı ve 83/349/EEC sayılı Direktifin 16. Maddesi 3. Paragrafında belirlenmiş prensiplere muhalif olmamaları ve Avrupa kamu yararı olmaları, ve

b) Ekonomik konularda karar almak ve yönetimin idaresini değerlendirmek için gerekli olan finansal bilgilerin anlaşılabilirlik, uygunluk, güvenilirlik ve karşılaştırılabilirlik taleplerini yerine getirmeleri halinde.

Benimsenmiş olan uluslararası muhasebe standarları, eksiksiz şekilde ve tüm birlik dillerinde, Komisyon tüzüğü olarak Avrupa Birliği Resmi Bülteni’nde yayınlanacaktır.

Daha önce ifade edildiği üzere, Madde 4, kamuya açık işlem gören şirketlerin konsolide muhasebeleri bakımından, 2005 yılından itibaren borsada kayıtlı olan tüm AB şirketlerinin (bankalar ve sigorta şirketleri dahil) konsolide muhasebelerini yürütürken yüksek kaliteli uluslararası muhasebe standartlarını uygulamalarını öngörmektedir. Aynı zamanda Üye Ülkeler, söz konusu şirketleri, bu sistemi kendi yıllık mali tablolarında uygulamakla yetkilendirebilir veya yükümlü kılabilirler. Yeni düzenleme, borsada kayıtlı olmayan şirketlere de uygulanabilir.

Öngörülen vade 2005 yılı olup, Tüzük derhal yürürlüğe girmekle birlikte, Üye Ülkelere bunu aşamalı olarak uyumlaştırmaları için süre tanınmıştır. Buna ek olarak, UMS ile ilgili Tüzük, belirli muhasebe Direktiferininin gereklerini tamamlamaktadır. Ayrıca Üye Ülkeler, birlik içindeki borsalarda ve üçüncü ülkenin düzenlenmiş borsasında kayıtlı olan şirketlere belirli standartların uygulanmasını 2007 yılına kadar erteleyebilirler.

Uluslararası uyumlaştırma, Avrupa kamu yararına olmak ve bilgi kalitesinin gerekliliklerini yerine getirmek anlamında, şirketin mali pozisyonu ve sonuçları hakkında dürüst ve kesin bir görüntü sunulması gereklidir. Komisyon, Avrupa Menkul Kıymetler Düzenleme Kurumları Komitesi (CESR)ile, bu kuralların zorunluluk haline getirilmesi için bir anlaşmanın geliştirilmesi konusunda mutabakat sağlayacaktır. Düzenleme, ikili yapıya sahip bir mekanizma şeklinde benimsenecektir:

a) Düzenleme Aşaması: Üye Ülkelerin temsilcilerinden oluşan ve Komisyon tarafından başkanlığı yürütülen bir Muhasebe Düzenleme Komitesi’nin oluşturulmasıyla yapılır. Bunlar Komisyon’un önerisine istinaden, tam şeffaflığın sağlanması ve Konsey ile Parlamento karşısında sorumluluğun üstlenilmesi amacıyla, UMS’i kabul kararı verebilirler.

b) Teknik Aşama: Çeşitli Üye Ülkelerden özel sektör uzmanlarını kapsayan bir Teknik Muhasebe Komitesi ve Avrupa Finansal Raporlama Danışma Grubu’nun (EFRAG) oluşturulmasıyla yapılır. Gerektiği durumlarda UMS’nı değerlendirmek için ihtiyaç duyulan destek ile gerekli melekeleri sunacak ve mevcut düzenlemelerin değiştirilmesi veya değiştirilmemesi konusunda Komisyona tavsiyelerde bulunacaktır.

Bu bakımdan, bilgi ve koordinasyon mevzularında şunlar öngörülmüştür:

1. Komisyon, Komite ile düzenli olarak, devam eden IASB projelerinin durumu ve müteakiben yayınlanmış olan ilgili belgeler konusunda, pozisyonların koordinasyonu ve stndartların uygulanmasına dair bu tür proje ve belgelerden doğan görüşmeleri kolaylaştırmak amacıyla görüşmeler yürütecektir.

2. Komisyon, bir kuralı önermeyi amaçlamadığından, Komiteyi zamanında ve gerektiği şekilde bilgilendirecektir.

Düzenleme, geçici hükümlerinde şu hususları ifade eder:

Yürülüğe giriş sürecine ilişkin hükümlere bağlı olmaksızın, Üye Ülkeler, Ocak 2007 tarihinden sonra başlayacak olan her mali yıl için, bu bölümündeki hükümlerin aşağıda belirtilen şirketlere uygulanmasını öngörebilirler:

a) Herhangi bir Üye Ülkenin düzenlenmiş pazarında bono ve senetleri, 93/22/EEC sayılı Direktifin, 1. Maddesi 13. Fıkrası anlamında, izin verilen tek değerler olan, veya

b) Hisse senetleri, birlik üyesi olmayan bir ülkenin resmi borsasında kayıtlı olan ve mevcut düzenlemenin Avrupa Birliği’nin Resmi Bülteni’nde yayınlanmasından önceki mali yılında, uluslararası kabul görmüş standartları benimsemiş olan.

Birlik tarafından gerçekleştirilen birçok faaliyette olduğu gibi, Tüzük, Komisyonun mevcut Tüzüğün işlevini değerlendirmesine ve 1 Teemmuz 2007 tarihinden geç olmamak üzere Avrupa Parlamentosu ve Konseyine bununla ilgili sunacağı rapora dair değerlendirme ve gözlemleme kritelerini ifade etmektedir.

Son olarak Tüzüğün doğrudan uygulanabilir olduğuna ve Üye Ülkelerde iç hukuka aktarımına ihtiyaç olmadığına açıklık getirir.

---------------------------------------------
[18] 13 Haziran 2000 tarihli, «Finansal Bilgi Konularında AB Stratejisi: İzlenecek Yol» başıklı Komisyom Bildirimi

[19] ECOFIN Konseyi, 17 July 2000.

[20] 11 Mayıs 1999 tarihli, Communication of the Commission, 11 May 1999, about the “Finansal Hizmetler’e Dair Faaliyet Çerçevesinin Uygulanması: Faaliyet Planı.” başlıklı Komisyon Bildirimi

[21] Uluslararası Muhasebe Standartları’nın uygulanmasına dair 19 Temmuz 2002 tarihli, 1606/2002 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Yönetmeliği (EC).