banner_1.jpg, 12 kB
 
 
Avrupa Birliği Hukuku’nun Uzaktan
Öğrenme Modülünün Geliştirilmesi Projesi
 
 

Turizme Yönelik Otomobiller Üzerindeki Vergiler

Otomobiller, Birliğin bütün Üye Ülkeleri için temel vergi gelir kaynaklarından birisidir. Böyle bir vergilendirme için Üye Ülkeler özel ve profesyonel kullanıcılar dahil olmak üzere karayolu kullanıcılarından önemli gelirler elde etmelerine olanak sağlayan farklı vergi araçları kullanmaktadırlar. Buna ilaveten, araçların tabi olduğu vergi sistemleri farklı etkiler göstermektedirler; coğrafi, endüstriyel, çevresel ve enerji anlamında değerlendirmeler ve bunlara ilaveten trafik politikasıyla ilgili faktörler bir ülke politikasının planlanmasını etkileyebilirler.

 

Vergi konularında tekrar tekrar bahsedildiği gibi, araçlarla ilgili 15 farklı vergi sisteminin hayatta kalması AB’de birçok vergi engellerine, eşitsizliklere ve düzenlenmemiş alanların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu nedenle, iç piyasa ile ilgili olarak, otomobil dünyasının tek bir pazarın gerçekleştirilmesinden çok uzak olduğunu kabul etmemiz gerekmektedir.

 

Aşağıda farklı bakış açılarından tek bir piyasayı analiz ediyoruz:

 

* Vatandaşlar için: Bir üye ülkeden başka bir üye ülkeye gitme, başka bir üye ülkede bir otomobil satın alma ve aynı üye ülkede aracın alışı ile ilgili vergileri ödeyebilme özgürlüğü anlamına gelmektedir. Ayrıca, geçici veya kalıcı olarak başka bir üye ülkeye taşınırken, bir otomobil bir üye ülkeden bir başka üye ülkeye gittiğinde araç lisansını bazen iki defa ödemek gerektiğinden ve bu nedenle tescil vergisi her iki ülkede de uygulandığından araçlar üzerinden vergilendirme seviyesinin de birbirine yaklaştırılması anlamına da gelmektedir.
* Otomobil Endüstrisi için: Vergi sistemlerindeki farklılıklar bu sektördeki operatörlerin tek bir pazarın muhtemel avantajlarından faydalanma ve rekabet gücünü ve istihdam yaratılmasını artırma kapasitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Ama benzer bir şekilde, farklılıklar üye ülkeler tarafından uygulanan vergilendirme seviyesiyle ilgili olarak kendi vergiden muaf fiyatlarını belirlemelerine olanak sağlamaktadır, böyle bir fiyat tescil vergisi daha düşük olan veya hiçbir tescil vergisi olmayan üye ülkelerde daha yüksektir.
* Çevre için: Araçlar, toplam CO2 emisyonunun %28’ini temsil etmektedirler. Ve karayolları üzerindeki araçlar bu emisyonların %84’ünü yaymaktadırlar, bu da turizmde bu son miktarın yarısından fazlasına tekabül etmektedir.

 

Bu nedenle, 2001 yılı Temmuz ayında Lüksembourg’da Avrupa Konseyi iklim değişikliğe karşı mücadelenin AB’de sürdürülebilir gelişimin temel önceliği olduğunu kabul etmiştir. Ve 2002 yılı Mart ayında Konsey turizm araçlarındaki CO2 emisyonlarının azaltılması ve yakıt ekonomisinin geliştirilmesi için topluluk stratejisinin etkili bir şekilde uygulanmasının ne kadar acil bir zorunluluk olduğunu gösteren Kyoto Protokolünü Avrupa Topluluğu adına imzalamıştır. Ve vergi tedbirleri açık bir şekilde üye ülkelerin önceden uygulamaya başladıkları bu stratejinin temellerinden birisidir.

 

Komisyonun "Avrupa Birliğinin Vergi Politikası-Önümüzdeki Yıllar İçin Öncelikler”[28] ile ilgili tebliği gelecek yıllar için Avrupa Birliğinin vergi politikası için temel öncelikler ile ilgili temel önceliklerini göstermektedir. Bu politika iç piyasanın avantajlarından tam anlamıyla faydalanabilmeleri için vatandaşların ve şirketlerin menfaatine tekabül edecektir. Böylelikle, vergi engelleri ve eşitsizliklerinin ortadan kaldırılması ve 15 farklı vergi sisteminden kaynaklanan işleyiş eksikliğinin ortadan kaldırılması zorunlu olacaktır; bu nedenle, vergi sistemlerinin vatandaşlar için daha erişilebilir hale getirilmesi için basitleştirilmeleri gerekmektedir. Vergi politikası Birliğin sürdürülebilir gelişiminin, çevresel ve enerji ile ilgili politikaların güçlendirilmesini hedef alacaktır. Bu nedenle, benimsenen yaklaşım aynı zamanda araçlar üzerindeki vergilendirmeye de uygulanacaktır.

 

Şimdilik, araçlar üzerindeki vergiler ve harçlar aşağıdakileri içermektedirler:

 

* Bir turizm lisansı alırken veya il defa dolaşımda bulunurken ödenecek olan vergiler, birçok durumda "dolaşım vergisi" (CT) olarak tanımlanır;
* Turizm mülkiyeti ile ilgili olarak ödenecek olan periyodik vergiler, birçok durumda, “yıllık dolaşım vergisi” (ACT) olarak tanımlanır;
* Akaryakıt vergileri (FT);
* Diğer vergiler ve harçlar: sigorta üzerinden vergiler, kayıt ücretleri, karayolu kullanıcıları tarafından ödenen ücretler, yol geçiş ücretleri, vb...

 

 

Komisyonun öncelikleri şunlardır:

 

* Üye ülkelerin turizm araçları üzerine uygulanan vergi sistemlerinin yeniden organize edilmesi ve kalıcı bir şekilde kullanılmaları için turizm araçlarının bir üye ülkeden başka bir üye ülkeye taşınmasındaki vergi güçlüklerinin ortadan kaldırılmasıyla iç piyasanın tam olarak işleyişinin garanti altına alınması.
* Diğer Avrupa politikalarının geliştirilmesi.
* Kyoto Protokolü uyarınca belirlenen çevresel hedeflere ulaşılması.

 

Bu bağlamda, 5 Temmuz 2005 tarihinde turizm araçları üzerindeki vergilerle ilgili Konsey bir direktif tasarısı hazırlamıştır.

 

Proje bu araçlara uygulanabilir olan vergilerin vergilendirilebilir temelinin yeniden yapılandırılmasını ve karbon dioksit emisyonlarını azaltarak sürdürülebilir bir çevrenin desteklenmesini sağlamaktadır.

 

Daha önce açıklamış olduğumuz gibi, proje iç piyasayı geliştirmeyi ve turizm araçlarından CO2 emisyonlarının salınımının azaltılmasını amaçlamaktadır ve üye ülkelerdeki vergi sistemlerini yeniden yapılandırarak bir üye ülkeden bir diğerine giden turizm araçları için vergi engellerinin ortadan kaldırılmasını hedeflemektedir.

 

Turizmde kullanılmaya yönelik araçlar üzerindeki vergilerle ilgili olarak aşağıda önerilen tedbirlere dikkat çekmekteyiz:

 

1. Beş ila on yıl arasında değişen bir geçiş periyodu boyunca tescil vergisinin kademeli olarak kaldırılması;
2. Bir üye ülkede tescil ettirilen ve daha sonra başka bir ülkeye kalıcı olarak ihraç edilen veya taşınan turizm araçlarına uygulanan tescil vergisinin geri ödenmesi için bir sistemin yürürlüğe koyulması;
3. Yıllık dolaşım vergileri ve tescil vergilerinin vergilendirilebilir temelinde CO2 emisyonlarını temel alan bir unsurun uygulanması.

 

Birinci tedbir, yıllık dolaşım vergileri ve bazı durumlarda yüksek akaryakıt vergilerini ödemelerinin yanı sıra aracı satın aldıklarında yüksek bir tescil vergisi ödemiş olan araç sahiplerinin üzerindeki aşırı vergi yükünün önlenmesini sağlayacaktır.

 

Böyle bir amaçla, bir üye ülke yüksek tescil vergileri uyguladığında, turizm araçları üzerinde uygulanan vergi sistemlerinin yapısındaki zorunlu değişiklikleri benimseyebilir.

 

İkinci tedbir temel olarak “çifte vergilendirmenin” ortadan kaldırılmasını hedeflemektedir. Tedbirin bir sonucu olarak, bu tür vergiler daha adil olacaklardır. Bir tescil vergisinin iki defa ödenmesinin engellenmesi ve verginin ilgili üye ülkede aracın kullanımıyla ilgili olarak uygulanmasını sağlanması.

 

Üçüncü tedbirle ilgili olarak Komisyon CO2 emisyonları ve tescil vergisi ve yıllık dolaşım vergisi arasında bir bağlantı oluşturulmasını önermiştir. Tedbir, araç tarafından kilometre başına salınan CO2 gramlarına göre hesaplanacaktır.

 

Bu şekilde, CO2 emisyonlarıyla bağlantılı olan yıllık dolaşım vergisinin bu unsurundan kaynaklanan vergi geliri

 

* 31 Aralık 2008’de minimum % 25;
* 31 Aralık 2010’da minimum %50’sini temsil edecektir.

 

Komisyonun, Direktif projesi için önerilen tedbirlerle vergilendirme ile ilgili olarak araçların sınırlar arası hareketlerini kolaylaştırmayı amaçladığını unutmamamız gerekmektedir. Yukarıda açıklanan ve üye ülkeler tarafından turizm araçlarına uygulanan yapı üye ülkelerin vergilendirme seviyelerinin uyumlu hale getirilmesi anlamına gelmez veya yeni vergilerin uygulanmasını zorunlu kılmaz.

------------------------------------------


[28] Belge COM (2001) 260 final.