Sermayenin Yoğunlaşması Üzerindeki Vergiler

Bu Antlaşmanın amacı bir iç piyasanınkilere benzer özelliklere sahip olan ekonomik bir birlik meydana getirmektir; sermayenin serbest dolaşımının teşvik edilmesi bu amaca ulaşmanın en önemli koşullarından birisidir.

Eğer Üye Ülkelerde Direktif yürürlüğe girmeden önce sermayenin yoğunlaşması üzerinden alınan dolaylı vergilerin sermayenin serbest dolaşımına zarar veren ayrımcılıklar, çifte vergilendirmekler ve eşitsizliklere neden olabileceğini göz önüne alırsak, bu gibi farklılıkların uyumlu hale getirilme suretiyle ortadan kaldırılması gerekmektedir.

Bu nedenle, Konseyin sermayenin yoğunlaşması üzerine koyulan doğrudan vergilerle ilgili 69/335/CEE sayılı Direktifi 17 Temmuz 1969 tarihinde tadil edilmiş ve uyarlanmış şekliyle kabul edilmiştir, bunlar aşağıda listelenmiştir:

* Sermayenin yoğunlaşması üzerinden dolaylı vergilerle ilgili Direktif 69/335/CEE’de Madde 2.5’I değiştiren Kasım 1974 tarihli Konsey Direktifi 74/553/CEE.
* Sermayenin yoğunlaşması üzerinden dolaylı vergilerle ilgili Direktif 69/335/CEE’yi değiştiren 10 Haziran 1985 tarihli Konsey Direktifi 85/303/CEE.
* Bulgaristan ve Romanya’nın üyeliği nedeniyle, vergilendirme kapsamı içerisinde bazı Direktifleri uyarlayan 20 Kasım 2006 tarihli Konsey Direktifi 2006/98/CE.

Bu yasa sermaye, hisse senetleri ve bonoları temsil eden menkul kıymetler üzerinden damga vergileri ve anonim şirketlere yapılan katkı payları üzerinden alınan vergileri düzenlemektedir.

Direktifler muhtemel ayrımcılık risklerini ve çifte vergilendirmeyi ortadan kaldırmayı ve azaltmayı ve buna ilaveten ortak pazardaki sermaye dolaşımını geliştirmeyi amaçlamaktadırlar; ayrıca katkı payı vergilerini uyumlu hale getirmekte ve damga vergilerini ortadan kaldırmaktadırlar.

Uyumlu hale getirme ve özellikle katkı payı vergilerine referansla tamamlanmıştır ve aşağıdakileri tanımlamaktadır:

* Bu verginin uygulandığı Üye Ülke (durumuna göre, etkin yönetimin devleti, anonim şirket genel merkezinin devleti veya şubenin konuşlanmış olduğu devleti);
* Borçlu (direktifte listelenmiş olan anonim şirketler);
* Vergilendirmeye tabi olan işlemler (anonim şirketlerin birleşmesi, sermaye artışı, bir anonim şirket içerisindeki bir ticaret şirketinin dönüşümü, vb);
* Vergilendirilebilir taban (vergilendirilebilir değer);
* %1’i aşamayacak olan vergi oranı;
* Katkı payı vergisi muafiyeti gereksinimleri.

Direktifler sermayeleri, hisse senetlerini ve bonoları temsil eden menkul kıymetler üzerindeki damga vergileri ve sermayenin yoğunlaşması üzerindeki vergileri tamamen ortadan kaldırmışlardır.

Direktif 74/553/CEE, Direktif 69/335/CEE'yi ve üzerine verginin koyulduğu miktarı değiştirmiştir ve buna ilaveten Üye Ülkelerin tahsis edilen ve her ortak veya hissedara ait olan şirket katkı paylarının gerçek değerine göre vergilendirmek için miktarı değerlendirebileceklerini belirtmektedir ve bu durum nakit katkıların yapılması kaydıyla uygulanmayacaktır. Aynı şekilde, böyle bir miktarın tahsis edilen ve her ortak/hissedara ait olan şirket katkılarının nominal değerinin altında olamayacağını belirtmektedir.

Halen Komisyon bu konu üzerinde çalışmaktadır ve sermayelerin yoğunlaşması üzerine koyulan dolaylı vergilerle ilgili 4 Aralık 2006 tarihli bir Konsey Direktifi için bir öneri sunmuştur (Revizyon), bu öneriden aşağıdakilere işaret edebiliriz:

· Konseyin 69/335/CEE sayılı Direktifi revizyonuna atıfta bulunmaktadır.

· Amaç: AB’de anonim şirketlerin gelişmesinin önünde önemli bir engel olarak değerlendirilen katkı paylarının üzerindeki verginin kademeli olarak kaldırılması.

· Ve diğer benzer vergilerin meydana getirilmesinin yasaklanmasını pekiştirmek.

Direktif sermayenin yoğunlaşması üzerindeki dolaylı vergilerin toplanmasını sağlamaktadır. Kabul edildiğindeki amacı şudur:

a) Uygulanabilir oranlar kadar yapılarını da ilgilendiren, sermayelerin yoğunlaşması üzerine koyulan vergilerin uyumlu hale getirilmesi; ve

b) Üye Ülkeler tarafından diğer benzer vergilerin meydana getirilmesinin veya uygulanmasının önlenmesi.

Direktifte ilk yapılan düzeltme Direktif 73/79/CEE (DO L 1003, 18/4/1973 tarihli ve Direktif 73/80/CEE (DO L 103, 18/4/1973 tarihli) vasıtasıyla 1973 tarihinde yapılmış ve bu suretle katkı payları üzerinden vergilendirme için %1’lik bir normal oran tespit edilmiş ve % 0 ve % 0.5 arasındaki herhangi bir değerde anonim şirketlerin yeniden yapılandırılması ile ilgili bazı işlemler için belirlenen indirgenmiş oran belirlenmiştir. 1974 yılında, anonim şirket katkı paylarının gerçek değerinin vergilendirilebilir minimum bir taban olarak kullanılması gerektiğinin açıklığa kavuşturulduğu Direktif 74/553/CEE vasıtasıyla Direktif tekrar değiştirilmiştir. Son olarak, 1985 yılında, 85/303/CEE sayılı Direktif olumsuz ekonomik etkilerinin hesaba katılmasıyla katkı payları üzerindeki vergilerin tamamen ortadan kaldırılması için gerekli olduğunu kabul etmiştir. Bununla birlikte, böyle bir eylemden kaynaklanan gelir kaybı bazı Üye Ülkeler için kabul edilebilir değildi ve bu nedenle devletlere katkı payları üzerinden vergilendirmeden işlemleri muaf tutma ile %1’i geçmeyen tek bir oranda bunların vergilendirilmesi arasında seçim yapma ihtimali sunulmuştur. Mevcut durumun sürdürülmesi için üstü kapalı bir yükümlülük sayesinde katkı payları üzerine vergi koymayı durduran Üye Ülkeler bu vergiyi yeniden koyamayacaklardı.

1985 yılından bu yana, katkı payları üzerinden vergilendirme yapılmasının ortadan kaldırılması yönünde bir eğilim mevcuttur. Olumsuz ekonomik etkileri göz önünde bulundurulduğunda, birçok devlet bu vergiyi kaldırmıştır. Birleşik Krallık (İngiltere) katkı payı vergisini 1988 yılında, Almanya ve Fransa ise 1992 yılında, Danimarka 1993 yılında ve İtalya 2000 yılında bu vergiyi kaldırmıştır. En son olarak, 7 Aralık 2005 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere İrlanda'da, 2 Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Belçika ve Hollanda’da katkı payları üzerindeki vergi kaldırılmıştır. Bu nedenle, 35 Üye Ülkeden sadece yedisi (Yunanistan, İspanya, Kıbrıs, Lüksembourg, Avusturya, Polonya ve Portekiz) halen böyle bir vergi uygulamaktadır. Polonya ve Portekiz'de vergi oranı %0.5 'in altında veya %0.5'e eşittir ve Kıbrıs'ta oran %0.6'dır. Diğer Üye Ülkeler %1.0'lık bir oran uygulamaktadırlar.

Lizbon’da AB dünyanın en rekabetçi ve dinamik bilgisine dayanarak, sürdürülebilir bir ekonomik gelişme meydana getirebilen, daha fazla ve daha iyi iş ve daha yüksek sosyal bütünlük sunan bir ekonomi meydana getirmeyle ilgili stratejik bir hedef belirlemiştir. Bu revizyon 2008 yılı için katkı payı vergi oranının % 0.5'le sınırlandırılmasını ve Lizbon stratejisi uyarınca böyle bir vergiyi 2010 yılından itibaren ortadan kaldırılmasını önermektedir. 2010 yılı katkı payı vergisinin ortadan kaldırılması için yeterli bir tarih olarak görülmüştür, böyle bir tarih için Üye Ülkeler böyle bir feshe göre kendi vergi kanunlarını uyarlamak için 25 yıla ihtiyaç duyacaklardır.

Direktifin revize edilmiş metni Direktif tarafından tasarlanan duruma göre ve 1985 yılından bu yana sahip olduğu hedefe yani katkı payları üzerindeki vergilerin kaldırılması hedefine göre iki kısma ayrılmaktadır. Birinci kısım katkı payları üzerinden vergilendirmeyi ve benzer vergileri kaldıran temel hükümleri içermektedir. İkinci kısımda, kademeli ortadan kaldırma süreci boyunca böyle bir vergiyi sürdürmeyi seçen Üye Ülkelerde yürürlükte olan katkı payları üzerinden vergilendirmeyi ilgilendiren özel hükümler ortaya çıkmaktadır. Bütün Üye Ülkeler katkı payları üzerinden vergilendirmeyi kaldırdıklarında, ikinci kısmın hükümleri hükümsüz hale gelirken direktifin birinci kısmı yürürlükte kalacaktır.

Üye ülkeler tarafından önerilen değişiklikler ile ilgili olarak yapılan teknik istişareler hükümlerinin açıklığa kavuşturulması ve katkı payları üzerinden vergilendirmenin ortadan kaldırılmasının uygunluğunun açıklığı kavuşturulması amacıyla Direktifin revize edilmesinin gerekliliğini kanıtlamışlardır.

Bir direktif önerisini tartıştığımızı unutmayınız bu nedenle önümüzdeki aylar boyunca gelişimini takip etmemiz gerekmektedir.